Na jugoistoku Srbije, nedaleko od Leskovca, istraživači su otkrili izuzetno vredne ostatke praistorijske kuće stare čak 7.600 godina, otvarajući nova pitanja o načinu života tadašnjih stanovnika ovog regiona.
Arheološki radovi, koji su deo austrijsko-srpske saradnje na lokalitetu Svinjarička čuka, u toku su od 2018. godine, a ovogodišnja iskopavanja, sprovedena tokom avgusta i septembra, otkrila su ruševine kuće izgrađene tehnikom pletenja i lepka, sa očuvanim drvenim stubovima. Ovi ostaci pripadaju Starčevačkoj kulturi, jednoj od najstarijih poznatih zemljoradničkih zajednica na Balkanu, i datiraju pre više od 8.000 godina.
Bogatstvo otkrivenih predmeta
U okviru ruševina pronađeni su predmeti za svakodnevnu upotrebu, uključujući keramičke posude, kameni nakit, žrvnjeve i druge alate, pružajući dragocen uvid u svakodnevni život prvih poljoprivrednika. Naučnici su posebno impresionirani složenim skladišnim prostorijama unutar kuće, koje su verovatno služile za čuvanje zaliha hrane, što dodatno potvrđuje teoriju o stalnim naseljima tokom neolita.
Prema rečima istraživača, ovakvi objekti ukazuju na stabilnost života tadašnjih zajednica, suprotno prethodnim teorijama koje su smatrale da su prvi doseljenici Balkana bili nomadi.
„Umesto privremenih naselja, ovi rani doseljenici su gradili stabilne kuće sa posebnim prostorima za skladištenje hrane“, ističe Barbara Horejš, vodeći istraživač projekta.
Detaljne mikro-arheološke analize
Kako bi prikupili što preciznije informacije o neolitskim zajednicama Balkana, istraživači na Svinjaričkoj čuki primenjuju napredne mikro-arheološke metode, uključujući analize zemljišta, botaničke i zoološke analize, kao i ispitivanje drevne DNK. Ove metode omogućavaju prikupljanje podataka o svakodnevnom životu i ishrani ranih zemljoradnika, što doprinosi boljem razumevanju njihove društvene organizacije.
Značaj ovog otkrića za istoriju Balkana
Otkrića na Svinjaričkoj čuki su od izuzetne važnosti za istoriju regiona, jer pružaju dokaze o ranim poljoprivrednim zajednicama koje su oblikovale evropsku civilizaciju. Ova kultura ne samo da je najstarija na Balkanu već je igrala ključnu ulogu u širenju poljoprivrednih tehnika iz Anadolije u Evropu.
Obrazovni program i međunarodna saradnja
Ove godine, lokalitet je postao deo terenske nastave za studente Univerziteta u Beču, a projekat je obogaćen međunarodnom saradnjom i podrškom austrijskog Fonda za Nauku i drugih institucija. U okviru projekta, umetnici su uključeni kroz program „Umetnici u arheologiji“, koji je doprineo kreativnom prikazu otkrivenih predmeta.
Projekat je rezultat saradnje Austrijskog arheološkog instituta, Arheološkog instituta u Beogradu i Narodnog muzeja u Leskovcu, čime se dodatno podstiče razmena znanja i resursa između Srbije i Austrije.
