Naučnici američke svemirske agencije NASA detaljno analiziraju organski ugljenik koji je rover Perseverance otkrio u stenama na Marsu. Istraživanje bi moglo da pruži nove odgovore na jedno od najvažnijih pitanja moderne nauke – da li je Crvena planeta nekada imala uslove za razvoj života.
Otkriveni materijal pronađen je u sedimentnim stenama starim između 3,2 i 3,8 milijardi godina, nastalim na dnu nekadašnjeg jezera u krateru Jezero. Upravo se ovaj region smatra jednim od najperspektivnijih mesta za potragu za mogućim tragovima drevnog mikrobnog života. Nova analiza fokusirana je na strukturu organskog ugljenika, koji predstavlja osnovu molekula poput DNK, proteina i ćelija. Ipak, istraživači naglašavaju da njegovo prisustvo samo po sebi nije dokaz da je na Marsu postojao život.
Organska jedinjenja
Uzorci su prikupljeni iz dve stene nazvane Cheyava Falls i Walhalla Glades, koje se nalaze na udaljenosti od oko 100 metara jedna od druge. Prošle godine posebnu pažnju privukla je stena Cheyava Falls zbog slojevite strukture i tamnih šara koje na Zemlji ponekad mogu biti povezane sa aktivnošću mikroorganizama.
Analize su obavljene pomoću instrumenta SHERLOC, ugrađenog na rover Perseverance. On je registrovao složeni oblik organskog ugljenika, poznat kao makromolekularni ugljenik, koji do sada nije bio pronađen u muljevitim stenama kratera Jezero. Naučnici ističu da se ovakva jedinjenja mogu formirati i biološkim i potpuno prirodnim hemijskim procesima. Slični oblici ugljenika pronađeni su ranije na Zemlji, ali i u pojedinim meteoritima, zbog čega poreklo materijala za sada ostaje nepoznato.
Mars krije sve više tragova iz svoje davne prošlosti
Ovo nije prvi put da NASA pronalazi organska jedinjenja na Crvenoj planeti. Rover Curiosity ranije je otkrio slične materijale u krateru Gale, udaljenom oko 3.700 kilometara od mesta na kojem danas istražuje Perseverance. Sve veći broj ovakvih otkrića sugeriše da su organski materijali možda bili rasprostranjeni širom Marsa pre više milijardi godina. To dodatno jača pretpostavku da je planeta nekada imala znatno povoljnije uslove nego danas.
Prema dosadašnjim saznanjima, Mars je u dalekoj prošlosti imao gušću atmosferu, topliju klimu i tečnu vodu na površini. Krater Jezero, koji je nekada predstavljao jezerski basen, zbog toga se smatra jednim od najvažnijih mesta za istraživanje moguće drevne nastanjivosti planete.
Iako rezultati predstavljaju važan naučni pomak, istraživači upozoravaju da postojeći instrumenti na roverima ne mogu sa sigurnošću da utvrde poreklo pronađenog ugljenika. Zbog toga se kao naredni ključni korak ističe dopremanje uzoraka sa Marsa na Zemlju radi detaljnijih laboratorijskih analiza.
Takva istraživanja mogla bi da omoguće preciznije utvrđivanje da li su organska jedinjenja nastala biološkim procesima ili isključivo prirodnim hemijskim reakcijama. Bez tih analiza, pitanje postojanja nekadašnjeg života na Marsu ostaje otvoreno.
Naučnici poručuju da je Zemlja i dalje jedina planeta za koju je potvrđeno da je na njoj nastao život. Međutim, svako novo otkriće na Marsu donosi vredne podatke koji pomažu da se bolje razume kako su se planete razvijale i da li su slični procesi mogli da se dogode i van našeg sveta.
