Reka Toplica jedinstven prirodni fenomen: Jedina je u Evropi koja teče UZBRDO

Po povlačenju nekadašnjeg Panonskog jezera, čiji se jedan zaliv duboko zavlačio izmedju planina Jastrepca i Pasjače, ostalo je izmedju ovih planina njegovo zaravnjeno dno. Po takvom zemljištu — sastavljenom od vodoravnih slojeva gline, lapora i žućkaste ilovače — potekla je Toplica preko oko 600.000 godina. Izvire ispod Suvog rudišta, jednog od južnih vrhova Kopaonika. Ime je dobila po nizu toplih voda koje izbijaju iz dubine zemlje, gotovo svuda duž njenog toka od 136 kilometara. Toplica je najveća leva pritoka Južne Morave. Za reku Toplicu vezan je neobičan prirodni fenomen jedinstven u Evropi, izuzetno atraktivan za turiste.

Ulazeći u grad Prokuplje, reka najpre obilazi brdo Hisar gotovo u punom krugu, pa zatim teče sredinom grada. Na vrhu brda bio je srednjovekovni grad (prema predanju, grad Jug-Bogdana), pa je reka predstavljala jaku odbrambenu prepreku. I sada, na levoj obali, stoji kula sa koje se branila tvrdjava. Prema legendi, postojao je i prokop, koji je spajao prečicom ovaj rečni luk, pa je i grad po njemu dobio ime Prokuplje. Istoričari, pak, tvrde da je ime gradu dato kad su ovamo 1386. godine donete mošti svetog Prokopija. Obilazeći Hisar, Toplica nije uspela da probije svoje korito u pravcu kojim je tekla, tako da skreće u obliku luka dužine oko 700 metara, praveći jedan izduženi polukrug. Reka tako skreće u potpuno suprotnom pravcu u kome je do tada tekla sa severoistoka od Kuršumlije, i nastavlja prema jugozapadu pa tako formira skoro paralelno korito, dužžine 1 030 metara. Ako se ovaj deo toka Toplice posmatra sa brda Hisar, stiče se utisak da voda ide uzbrdo, što izgleda čudno i atraktivno za posmatrača. Ova prirodna pojava, koja se stručno zove epigenija ne postoji nigde drugde u Evropi. Naime, reka Toplica prolazeći kroz Prokuplje pravi dve epigenetske doline. Ovakve pojave se javljaju u prirodi kada se reka nenormalno useca u više zemljište od otpornijih stena i ako se u neposrednoj blizini nalazi niže zemljište sačinjeno od mekših stena. Naš poznati naučnik Jovan Cvijić je ovom prirodnom fenomenu dao ime, epigenija.

Reka dalje nastavlja svoj tok u pravcu severoistoka sve do prevoja izmedju brda Malo Gube i Veliko Gube, polukružno skreće u pravcu juga još 2 310 metara, odakle nastavlja u pravcu istoka, prema svom ušću u Južnu Moravu. Reka Toplica obilazeći oko brda Hisar useca korito od oko 4 890 metara.
Postoje razne mogućnosti da se ova retka prirodna pojava valorizuje i prezentuje čime bi se upotpunila ukupna turistiška ponuda Toplice. Nažalost, upravo taj deo toka Toplice je gotovo nepristupačan, jer su obale zarasle u šiblje i korov. Turistički potencijali sadržani su i u činjenici da je Prokuplje na putu ka poznatim banjama Prolom, Lukovskoj i Kuršumlijskoj, kao i Djavoljoj varoši.

Related articles

SPREČIMO TROVANJE PČELA

Poljoprivredni proizvođači, korisnici sredstava za zaštitu bilja i pčelari, Počinje period cvetanja voća, ali i povećanog rizika od trovanja pčela! Nepravilna upotreba sredstava za zaštitu bilja, pored opasnosti da dovede do trovanja pčela, utiče i na oprašivanje, pa usled lošeg oprašivanja ne samo da opada prinos, već se i smanjuje kvalitet plodova (manje učešće plodova […]

Danas slavimo Prepodobnog Jakova Ispovednika STUDENTI I ĐACI, POMOLITE SE OVOM SVECU

Srpska pravoslavna crkva i njeni vernici danas, 3. aprila, obeležavaju Prepodobnog Jakova Ispovednika. Mesto rođenja Svetog Jakova nije poznato, kao ni mesto njegovog episkopstvovanja, ali ono što se zna je da je živeo po Hristovim zakonima u postu i molitvi. Ovaj svetitelj, zavolevši od mladosti podvižnički život, zamonaši se. Čistio je svoju dušu postom, bdenjem […]

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *