Komarci tokom letnjih meseci ne napadaju sve ljude podjednako, a novo istraživanje pokazalo je da iza toga stoji složen odnos između mirisa kože, bakterija na površini tela i hemijskih jedinjenja koja organizam prirodno oslobađa. Dok pojedini ljudi nakon večeri provedene napolju imaju brojne ujede, drugi gotovo da ne primete prisustvo ovih insekata.
Naučnici već dugo pokušavaju da utvrde zbog čega su neke osobe privlačnije komarcima. Razlog nije samo telesna temperatura ili količina znoja, već kombinacija različitih faktora koji stvaraju jedinstven mirisni potpis svakog čoveka.
Ovo pitanje nije važno samo zbog neprijatnog svraba i iritacije kože. Komarci predstavljaju ozbiljan zdravstveni problem jer mogu da prenose bolesti poput malarije, denge, virusa Zapadnog Nila i zika virusa, zbog čega istraživači pokušavaju da pronađu preciznije načine zaštite ljudi.
Novo istraživanje donelo je dodatne dokaze da komarci ne biraju domaćina nasumično, već reaguju na određene biološke signale koje registruju putem čula mirisa. Ti signali mogu da objasne zašto neke osobe gotovo stalno privlače ove insekte.
Različite vrste komaraca imaju različite izbore
U istraživanju je učestvovalo 119 dobrovoljaca iz Majamija, čiji su uzorci mirisa kože analizirani pomoću posebnog uređaja nalik dugoj cevi, odnosno olfaktometra. Tokom eksperimenta komarcima su ponuđeni različiti mirisi ljudske kože kako bi naučnici mogli da uporede njihove reakcije.
Testirane su tri vrste komaraca: Aedes aegypti, poznat kao komarac žute groznice, Aedes albopictus, odnosno azijski tigrasti komarac, i Culex quinquefasciatus, vrsta koja u pojedinim područjima može da prenosi virus Zapadnog Nila.
Rezultati su pokazali da privlačnost nije ista za sve vrste. Osoba koja je veoma zanimljiva jednoj vrsti komarca ne mora automatski biti podjednako privlačna drugoj, što pokazuje da različiti komarci koriste različite hemijske signale prilikom izbora domaćina.
Istraživači su primetili i određene razlike između polova, ali one nisu bile izražene kod svih vrsta. Kod komarca Aedes aegypti zabeležena je blaga sklonost ka muškim ispitanicima, dok kod ostalih testiranih vrsta takva razlika nije potvrđena.
Bakterije na koži mogu biti signal za napad
Jedan od ključnih elemenata istraživanja bio je mikrobiom kože, odnosno zajednica mikroorganizama koji prirodno žive na ljudskom telu. Bakterije razgrađuju materije koje se nalaze u znoju i drugim telesnim izlučevinama, pri čemu nastaju različita isparljiva organska jedinjenja koja utiču na miris kože.
Naučnici su analizirali čak 246 različitih grupa bakterija kod učesnika i pokušali da pronađu obrasce koji se ponavljaju kod ljudi koje komarci najviše privlače. Iako je većina bakterija bila različita među ispitanicima, izdvojile su se određene vrste povezane sa većom privlačnošću.
Posebno su se izdvojile bakterije Co. kefirresidentii, Cu. granulosum i Staphylococcus epidermidis, koje su češće pronađene kod osoba koje su komarcima bile zanimljivije. Istraživači smatraju da bi ove bakterije ili jedinjenja koja nastaju njihovim delovanjem mogla da predstavljaju svojevrsni mirisni signal za insekte.
Ipak, naučnici naglašavaju da nije reč o jednom jedinom faktoru koji određuje da li će neko biti meta komaraca. Privlačnost nastaje kombinacijom više elemenata, uključujući genetiku, sastav kože, metabolizam, temperaturu tela i prisustvo različitih hemijskih supstanci.
Nova istraživanja mogla bi promeniti zaštitu od ujeda
Otkriće veze između mikrobioma kože i ponašanja komaraca moglo bi da otvori prostor za razvoj novih metoda zaštite. Umesto klasičnih repelenata koji samo odbijaju insekte, buduća rešenja mogla bi da se zasnivaju na promeni mirisnog profila kože.
Naučnici istražuju mogućnost stvaranja preparata koji bi uticali na bakterije kože ili neutralisali jedinjenja koja privlače komarce. Takav pristup mogao bi biti posebno značajan u područjima gde komarci predstavljaju rizik zbog širenja zaraznih bolesti.
Ipak, do praktične primene potrebno je još mnogo istraživanja. Nauka još nije potpuno utvrdila kako se tačno kombinuju svi faktori koji komarcima omogućavaju da pronađu određenu osobu među mnogima u okolini.
Novo istraživanje pruža važan deo slagalice i pokazuje da odnos između ljudi i komaraca nije slučajan. Prirodni miris kože i mikroorganizmi koji na njoj žive mogli bi biti jedan od glavnih razloga zbog kojih neki ljudi postaju gotovo stalne mete tokom toplih meseci.
