Nova eksperimentalna terapija za lečenje uznapredovalog raka pluća privukla je veliku pažnju stručne javnosti nakon što su predstavljeni rezultati kliničkog istraživanja koji ukazuju na značajno produženje života pacijenata. Podaci su objavljeni na godišnjem kongresu Američkog društva za kliničku onkologiju (ASCO) u Čikagu, jednom od najvažnijih svetskih skupova posvećenih lečenju malignih bolesti.
Istraživanje pokazuje da su pacijenti koji su primali lek ivonescimab u kombinaciji sa hemoterapijom živeli duže u odnosu na one koji su lečeni trenutno dostupnom standardnom terapijom. Reč je o obolelima od uznapredovalog skvamoznog karcinoma pluća ne-malih ćelija, jednog od najagresivnijih oblika ove bolesti.
Prema rezultatima studije, prosečno ukupno preživljavanje pacijenata koji su primali novu terapiju iznosilo je 27,9 meseci. Kod pacijenata koji su dobijali lek tevimbra u kombinaciji sa hemoterapijom prosečno preživljavanje bilo je 23,7 meseci. Takva razlika predstavlja značajan pomak u oblasti onkologije, gde se čak i nekoliko dodatnih meseci života smatra važnim napretkom.
Stručnjaci ističu da su upravo rezultati ukupnog preživljavanja jedan od najvažnijih pokazatelja uspešnosti novih lekova. Zbog toga su objavljeni podaci izazvali optimizam među lekarima koji se bave lečenjem raka pluća, bolesti koja i dalje predstavlja jedan od vodećih uzroka smrti od malignih oboljenja širom sveta.
Kako funkcioniše nova generacija lekova
Ivonescimab pripada grupi inovativnih terapija poznatih kao bispecifična antitela, koja istovremeno deluju na dva različita biološka mehanizma povezana sa rastom tumora. Ovakav pristup smatra se jednim od najperspektivnijih pravaca razvoja savremene onkologije.
Lek blokira protein PD-1, koji tumorske ćelije koriste kako bi izbegle napad imunog sistema. Istovremeno deluje i na protein VEGF, koji podstiče stvaranje novih krvnih sudova neophodnih za rast i širenje tumora. Kombinovanjem ova dva mehanizma istraživači pokušavaju da oslabe odbranu tumora i ograniče njegov razvoj.
Nasuprot tome, terapije poput tevimbre ili poznatog leka Keytruda uglavnom ciljaju samo jedan od ovih puteva. Upravo zbog dvostrukog dejstva mnogi stručnjaci veruju da bi bispecifična antitela mogla da predstavljaju narednu veliku fazu razvoja imunoterapije.
Poslednjih godina naučna zajednica intenzivno istražuje ovakve pristupe jer sve veći broj studija pokazuje da kombinovanje različitih mehanizama može doneti bolje rezultate nego pojedinačno delovanje na samo jednu metu. To je posebno važno kod uznapredovalih oblika raka, gde su terapijske mogućnosti često ograničene.
Rezultati studije donose novi optimizam
Kliničko ispitivanje sprovedeno je u Kini i obuhvatilo je ukupno 532 pacijenta kojima je dijagnostikovan uznapredovali skvamozni karcinom pluća ne-malih ćelija u trećem ili četvrtom stadijumu bolesti. Reč je o pacijentima kod kojih bolest često napreduje brzo i zahteva agresivan pristup lečenju.
Kompanija koja razvija lek ranije je saopštila da je ivonescimab već ispunio primarni cilj studije, pokazujući da smanjuje rizik od napredovanja bolesti ili smrti za približno 40 odsto u poređenju sa kontrolnom terapijom. Najnoviji podaci dodatno potvrđuju potencijal ove terapije.
Posebno je značajno što je rizik od smrti kod pacijenata koji su primali novi lek bio smanjen za više od jedne trećine. Takvi rezultati predstavljaju snažan argument za nastavak istraživanja i potencijalno širu primenu terapije u budućnosti.
Rak pluća ostaje jedan od najvećih zdravstvenih izazova savremenog doba. Svake godine milioni ljudi širom sveta dobiju ovu dijagnozu, a stručnjaci smatraju da upravo razvoj preciznih i ciljano usmerenih terapija može značajno promeniti prognozu velikog broja pacijenata.
Pitanje bezbednosti
Iako rezultati ulivaju nadu, naučnici naglašavaju da je potrebno dodatno istraživanje pre nego što se lek proglasi novim standardom lečenja. Dr Dejvid Spigel iz Instituta za istraživanje raka Sara Kanon u Nešvilu ocenio je da ostaje otvoreno pitanje koliko se rezultati dobijeni u kineskoj populaciji mogu preneti na pacijente širom sveta.
Prema njegovim rečima, genetske i etničke razlike ponekad mogu uticati na efikasnost i bezbednost pojedinih terapija. Upravo zato će biti važno sprovesti dodatne međunarodne studije koje bi obuhvatile raznovrsnije grupe pacijenata.
Istovremeno, podaci o neželjenim efektima pokazuju da je kod oko 69 odsto pacijenata koji su primali ivonescimab zabeležen ozbiljan neželjeni događaj, dok je u kontrolnoj grupi taj procenat iznosio 59 odsto. Ipak, prekid terapije zbog nuspojava bio je relativno redak i zabeležen kod približno pet odsto pacijenata u obe grupe.
Uprkos potrebi za dodatnim analizama, stručna javnost ocenjuje da su dosadašnji rezultati među najzanimljivijim vestima ovogodišnjeg ASCO kongresa. Ukoliko budu potvrđeni u narednim istraživanjima, ivonescimab bi mogao da otvori novo poglavlje u lečenju jednog od najsmrtonosnijih oblika raka pluća, pružajući pacijentima veću šansu za duži i kvalitetniji život.
