Među lovcima širom kontinenta postoje trofeji koji godinama stiču gotovo legendarni status. Kada se govori o evropskom srndaću, potraga za izuzetnim primercima ne predstavlja samo pitanje prestiža, već i dokaz kvaliteta staništa, genetike populacije i dugoročnog gazdovanja divljači. Upravo zbog toga liste najtrofejnijih srndaća izazivaju veliku pažnju kako stručnjaka, tako i ljubitelja lovstva.
Jedan od najzanimljivijih slučajeva u istoriji evropskog lovstva zabeležen je u Velikoj Britaniji, gde su rogovi srndaća pronađeni u prirodi izazvali veliko interesovanje stručne javnosti. Prema procenama, vrednost ovog primerka premašivala je 289 CIC poena, što bi ga svrstalo među najimpresivnije ikada zabeležene trofeje. Međutim, zbog neuobičajenog razvoja i nepravilne građe rogova, takav primerak nije mogao da bude zvanično priznat u međunarodnim evidencijama.
Zvanični rekordi zato ostaju rezervisani za primerke koji ispunjavaju stroge kriterijume međunarodnog ocenjivanja. Već više od četiri decenije na samom vrhu evropske liste nalazi se srndać odstreljen u Švedskoj početkom osamdesetih godina prošlog veka. Njegov trofej ocenjen je sa impresivnih 246,90 CIC poena, što ga i danas čini merilom za sve buduće generacije lovaca i stručnjaka.
Razlika između vodećeg trofeja i većine ostalih primeraka pokazuje koliko su ovakva grla retka. U svetu lovstva i biologije divljači smatra se da samo mali broj jedinki tokom života uspe da razvije rogove takvih dimenzija i kvaliteta. Zato svaki novi kapitalni srndać izaziva pažnju i često postaje predmet detaljnih analiza.
Mađarska kao evropska sila u uzgoju trofejnih srndaća
Iako rekordni evropski primerak dolazi iz Švedske, kada se posmatra ukupan broj vrhunskih trofeja, Mađarska već decenijama zauzima posebno mesto na mapi evropskog lovstva. Stručnjaci ističu da kombinacija povoljnih stanišnih uslova, kvalitetne ishrane i pažljivo vođenog gazdovanja omogućava razvoj izuzetno snažnih jedinki.
Na listama najvrednijih evropskih trofeja mađarska lovišta pojavljuju se iznova i iznova. Među najviše rangiranim srndaćima veliki broj potiče upravo iz ove zemlje, što potvrđuje njenu reputaciju jedne od vodećih destinacija za lov na evropskog srndaća. Posebno su cenjena područja ravničarskih i poljoprivrednih predela gde divljač raspolaže obiljem hrane tokom većeg dela godine.
Biolozi godinama ukazuju da kvalitet trofeja nije rezultat slučajnosti. Na razvoj rogova utiču genetika, zdravstveno stanje, dostupnost minerala, starost jedinke i opšti uslovi života. Kada se svi ti faktori poklope, nastaju primerci koji ulaze u istoriju evropskog lovstva.
Upravo zbog toga vodeća lovišta u Mađarskoj predstavljaju svojevrsne laboratorije na otvorenom, gde se godinama prati stanje populacija i primenjuju savremene metode upravljanja divljači. Rezultati takvog rada vidljivi su kroz broj trofeja koji zauzimaju najviše pozicije na međunarodnim rang-listama.
Srpska lovišta sve češće privlače pažnju međunarodnih lovaca
Poslednjih godina i Srbija se sve češće pominje kao zemlja sa značajnim potencijalom za razvoj trofejnih srndaća. Brojni strani lovci dolaze upravo zbog mogućnosti da u domaćim lovištima naiđu na kvalitetna grla koja mogu konkurisati najboljim evropskim primercima.
Tokom lovne sezone 2025. godine najvredniji zabeleženi trofej u Srbiji potekao je iz lovišta Martonoš, kojim upravlja Lovačko udruženje „Kapetanski rit“ iz Kanjiže. Reč je o kapitalnom srndaću čiji je trofej preliminarno ocenjen sa 173,41 CIC poena. Takav rezultat predstavlja izuzetno dostignuće i potvrđuje kvalitet populacije koja nastanjuje severne delove zemlje.
Dodatnu pažnju privukla je činjenica da je pomenutog srndaća odstrelio lovni turista iz Hrvatske. To pokazuje da domaća lovišta postaju prepoznatljiva i van granica Srbije, naročito među lovcima koji tragaju za vrhunskim trofejima i dobro organizovanim lovnim turizmom.
Ekonomisti koji prate razvoj ruralnih područja ističu da lovni turizam donosi značajne koristi lokalnim zajednicama. Pored prihoda od samog lova, koristi imaju smeštajni kapaciteti, ugostitelji, vodiči i brojni drugi privredni subjekti povezani sa ovom granom turizma.
Banat i Potisje među najperspektivnijim područjima za kapitalna grla
Kada se analiziraju područja sa najvećim genetskim potencijalom za razvoj trofejnih srndaća, sever Banata i Potisje izdvajaju se kao regioni sa posebno dobrim rezultatima. Lovišta u okolini Novog Kneževca, Martonoša i Subotice već godinama daju primerke koji osvajaju najviše ocene na nacionalnim takmičenjima i izložbama.
Međutim, kvalitetni trofeji nisu rezervisani isključivo za sever zemlje. U centralnoj Srbiji, posebno na području Kruševca i lovišta „Rasina“, redovno se beleže srndaći čiji trofeji premašuju granicu potrebnu za zlatnu medalju. Takvi rezultati pokazuju da različiti delovi zemlje raspolažu značajnim prirodnim potencijalom.
Dobre rezultate ostvaruju i vojvođanska lovišta u okolini Bačke Topole i Srbobrana. Kombinacija plodnih oranica, šumskih pojaseva i povoljnih klimatskih uslova stvara okruženje u kojem srneća divljač može da dostigne pun genetski potencijal. Upravo zbog toga stručnjaci ova područja smatraju među najvažnijim centrima razvoja kvalitetnih populacija.
Za lovce, susret sa kapitalnim srndaćem predstavlja vrhunac dugogodišnjeg iskustva i strpljenja. Ipak, iza svakog velikog trofeja stoje godine stručnog rada na očuvanju staništa i održavanju zdrave populacije divljači. Zato se vrednost takvih primeraka ne meri samo brojem poena, već i kvalitetom upravljanja prirodnim resursima.
Državni rekord koji je potvrdio snagu vojvođanskih lovišta
Posebno mesto u istoriji srpskog lovstva zauzima državni prvak odstreljen u ataru Novog Kneževca tokom proleća 2017. godine. Ovaj izuzetni srndać potekao je iz lovišta kojim gazduje Lovačko udruženje „Emil Talijan“, a već nakon prvih procena bilo je jasno da se radi o trofeju vanserijske vrednosti.
Prvobitno ocenjivanje pokazalo je rezultat od približno 215 CIC poena, dok je nakon detaljne analize Nacionalna komisija trofej zvanično vrednovala sa 211,90 poena. Time je ovaj primerak postao najjači trofej srndaća ikada evidentiran u Srbiji i jedan od najznačajnijih u evropskim okvirima.
Impresivne dimenzije potvrđene su i kroz masu trofeja. Bruto težina iznosila je čak 910 grama, dok je neto težina dostigla 820 grama, što ga svrstava među najkrupnije primerke zabeležene na kontinentu. Takve karakteristike rezultat su retke kombinacije genetike, starosti i izuzetno povoljnih uslova života.
Pogled na istorijske rang-liste pokazuje da čak sedamnaest od dvadeset pet najvrednijih srpskih trofeja potiče iz Vojvodine. Taj podatak jasno potvrđuje da sever zemlje ostaje najvažniji centar trofejnog lovstva u Srbiji. Za mnoge lovce upravo se u banatskim i potiskim ravnicama i dalje krije ono što nazivaju pravim lovačkim gralom – srndać čiji će rogovi jednog dana možda promeniti istorijske tabele.
