Za desetine hiljada maturanata širom Srbije završetak srednjoškolskog obrazovanja ulazi u najvažniju fazu. Već od 24. juna počinju prijemni ispiti na državnim univerzitetima, čime zvanično startuje upis nove generacije studenata za školsku 2026/2027. godinu.
Dok pojedini kandidati poslednje dane provode uz zbirke zadataka i beleške, drugi pažljivo analiziraju rang-liste iz prethodnih godina i procenjuju svoje šanse za upis željenog studijskog programa. Upravo rezultati prijemnih ispita u narednim sedmicama odlučiće ko će od jeseni sesti u studentske klupe.
Najranije će sa polaganjem krenuti kandidati na univerzitetima u Beogradu i Nišu, gde su prvi ispiti zakazani za 24. jun. Dan kasnije prijemni počinju i na Univerzitetu u Novom Sadu, dok će budući studenti u Kragujevcu, Novom Pazaru i Kosovskoj Mitrovici na testiranja izlaziti prema rasporedu tokom narednih dana. Atmosfera koja prethodi prijemnim ispitima svake godine donosi posebnu dozu neizvesnosti. Za mnoge mlade ljude to predstavlja prvi ozbiljan korak ka profesionalnoj karijeri i izboru zanimanja kojim će se baviti u budućnosti.
Fakulteti pripremili rasporede, a prijemni će trajati do početka jula
Na najvećim državnim univerzitetima ispiti će biti organizovani tokom više uzastopnih dana, u zavisnosti od broja prijavljenih kandidata i specifičnosti studijskih programa. Pojedini fakulteti organizuju jednodnevna testiranja, dok će na nekima prijemni trajati dva ili više dana. U Beogradu među prvima testove polažu kandidati za tehničke, prirodno-matematičke i medicinske studije. Tokom narednih dana na red dolaze i društveno-humanistički fakulteti, kao i ustanove koje zahtevaju dodatne provere znanja i sposobnosti.
Poseban režim tradicionalno važi za umetničke fakultete. Budući glumci, muzičari, slikari i dizajneri prolaze kroz složenije procedure koje često uključuju više krugova selekcije, praktične zadatke i proveru umetničkih veština. Prema planovima univerziteta, najveći deo prijemnih ispita biće završen do početka jula. Nakon toga sledi objavljivanje konačnih rang-lista i upis kandidata koji ostvare dovoljan broj bodova za željeni smer.
Novi Sad završava prvi upisni krug do sredine jula
Budući studenti koji planiraju studiranje na Univerzitetu u Novom Sadu polagaće prijemne ispite od 25. juna. Prvi upisni rok na ovom univerzitetu predviđen je do sredine jula, kada će biti poznato ko je uspeo da obezbedi mesto na budžetu, a ko će studirati uz samofinansiranje.
Novosadski univerzitet godinama privlači veliki broj kandidata iz cele Srbije, ali i regiona. Raznovrsna ponuda studijskih programa, razvijena akademska infrastruktura i studentski život čine ga jednim od najtraženijih centara visokog obrazovanja u zemlji. Nakon završetka prvog kruga, fakulteti će objaviti podatke o preostalim mestima. Tada će biti poznato na kojim smerovima postoji mogućnost dodatnog upisa tokom drugog konkursnog roka, koji je planiran za kraj avgusta i početak septembra.
Za veliki broj maturanata upravo drugi rok predstavlja novu priliku. Kandidati koji ne ostvare željeni rezultat u junu često uspevaju da pronađu slobodna mesta na drugim programima i nastave školovanje bez gubitka akademske godine.
Na pojedinim fakultetima tradicionalno ostaju slobodna budžetska mesta
Iako se za pojedine fakultete vodi prava trka i konkurencija je izuzetno velika, postoje i studijski programi na kojima svake godine ostaje značajan broj nepopunjenih mesta. To posebno važi za određene prirodno-matematičke, tehničke i poljoprivredne smerove.
Među fakultetima koji su prethodnih godina imali manje prijavljenih kandidata od planiranog broja mesta nalaze se ustanove iz oblasti fizičkih nauka, hemije, geonauka i pojedinih tehničkih disciplina. Upravo zbog toga kandidati sa manjim brojem bodova često imaju realnu šansu da se upišu čak i na budžetsko finansiranje.
Stručnjaci ocenjuju da razlog nije u kvalitetu studija, već pre svega u promenama interesovanja mladih. Poslednjih godina veća pažnja usmerena je ka informacionim tehnologijama, ekonomiji, medicini i pojedinim društvenim naukama, dok određeni sektori privrede istovremeno beleže nedostatak stručnog kadra.
Takva situacija stvara zanimljiv paradoks. Fakulteti za koje se prijavljuje manji broj kandidata često nude veoma dobre mogućnosti zapošljavanja nakon diplomiranja, upravo zbog toga što na tržištu rada postoji povećana potreba za stručnjacima iz tih oblasti. Za mnoge buduće brucoše to bi mogao biti važan faktor prilikom konačnog izbora studija.
Slede još dva upisna roka za one koji ne uspeju iz prvog pokušaja
Kandidati koji ne ostvare željeni rezultat tokom letnjeg upisnog ciklusa neće ostati bez prilike za nastavak obrazovanja. Već krajem avgusta i početkom septembra planirani su drugi konkursni rokovi na većini državnih univerziteta.
Tada će fakulteti objaviti broj preostalih mesta i otvoriti novu mogućnost za prijavljivanje. Iskustva iz prethodnih godina pokazuju da značajan broj studijskih programa i dalje raspolaže slobodnim kapacitetima nakon prvog kruga upisa. Pojedine visokoškolske ustanove organizuju i dodatne upisne termine tokom septembra, što dodatno povećava šanse maturantima da pronađu odgovarajući studijski program. Upravo zbog toga stručne službe savetuju kandidatima da pažljivo prate zvanične objave fakulteta i univerziteta.
Dok se odbrojavaju poslednji sati do početka prijemnih ispita, pred budućim brucošima nalazi se period pun izazova, ali i prilika. Naredne sedmice odrediće ne samo njihove studentske indekse, već i pravac kojim će krenuti njihovo akademsko i profesionalno putovanje.
